"Via bothies (en met tent) langs de westkust van Schotland"

Net als in 2017 hadden we ook nu het boek "The Scottish Bothy Bible" geraadpleegd en zo een tocht uitgezocht die ons langs de westkust van Schotland zou voeren en wel door de regio Knoydart. Naast deze gids is het recent uitgekomen "Cape to Cape" van John Sutcliffe een absolute aanrader. Weliswaar is maar een gedeelte van de gids van toepassing op deze route maar wel fantastisch beschreven en vol nuttige informatie. 

Knoydart is een schiereiland aan de westkust van Schotland en staat bekend als 'Britain's Last Wilderness'. Afgesneden van het wegennet is de regio alleen bereikbaar per boot of te voet. Het is een echt ongerepte hoek van Schotland, vandaar wellicht de naam "Rough bounds of Knoydart". Ook hier wilden we overnachten in Bothies. Niet alle etappes lieten dit echter toe zodat de tent mee moest (wat sowieso verstandig is omdat je nooit weet wat je onderweg aan moeilijkheden tegen kunt komen) om zo de nacht droog door te kunnen brengen.

Deze tocht is gelopen in de periode van 23 oktober tot en met 3 november 2018. De reden om zo laat in het jaar deze tocht te gaan maken was ingegeven door het feit dat het jachtseizoen (stalking season) loopt tot 20 oktober en een aantal bothies dan niet beschikbaar zijn.

De totale lengte van deze route is ongeveer 150 kilometer lang met zo'n 4800 hoogtemeters. 


Wat zijn bothies?

Een bothy is een basic shelter of schuilhut. Ze staan in de meer afgelegen delen van vooral Schotland, maar ook enige in Noord Engeland en Wales. Het zijn eenvoudige huisjes die dienen als schuilplaats en bieden verder zo goed als geen faciliteiten.

De meeste bothies zijn stenen gebouwen, veelal verlaten boerderijtjes. Deze worden speciaal onderhouden door de Mountain Bothies Association om als schuilhut gebruikt te kunnen worden. Belangrijkste  functie van een bothy is dat ze water- en winddicht is en dat het een droge plek biedt om te slapen.

Sommige bothies hebben wel een (houten) verhoging waarop je kunt slapen. Maar je ligt vaak op de houten of betonnen vloer. Een slaapmatje en slaapzak moet je dan ook altijd meenemen. Matrassen en dekens zijn afwezig.

Voor meer info omtrent de uitrusting : zie ChecklistTevens hebben we de zg. Bothycode geplaatst.  


   * Onze wandelroute

* Copyright Google Maps i.o.m. Viewranger.com


* Dag 1: Inverness  - Cluanie Inn (bus) - Camban Bothy  (Grid Ref: NH 053 184)

Afstand : 15,5 km  /  Stijging  : 420 mtr  

Nadat we waren aangekomen in Inverness hebben we nog wat laatste inkopen gedaan, een laatste bom met calorieën naar binnen gewerkt en vervolgens nog een ronde door de stad gemaakt.  De nacht hebben we doorgebracht in de YH van Inverness.


* Start : Inverness

De volgende ochtend namen we de bus van 08.10 richting Kyle of Lochalsh. Onze stop was de Cluanie Inn, een herberg gelegen aan de A87 tussen de Five Sisters en de Kintail Ridge - 2 heuvelruggen links en rechts van de weg richting Kyle.

Rond 10.00 kwamen we aan en op de parkeerplaats van de Inn en moesten we helaas gelijk de regenkleding aantrekken. Vanaf de herberg dienden we eerst zo'n 1,5 kilometer oostwaarts te lopen langs de A87 om bij het begin te komen van de aanvangs brede gravelweg in de richting van de Altbeithe YH. Deze jeugdherberg, die alleen te voet is te bereiken is, was gesloten maar de voetbrug over de River Affric ligt pal voor de deur van de hostel.



* Van asfalt naar gravel naar ongebaand.... 

Het pad ging geleidelijk omhoog, wat wel prettig was met zo'n 20 kilo op de rug, en volgde de An Caorann Mor aan de oostzijde van de vallei. Opvallend dat zoveel lichtgewicht spullen uiteindelijk toch de 20 kilo aantikt ! Wat ons ook meteen weer opvalt zijn de vele bruine, gele en okertinten in de Highlands in de herfst. De kleur groen zie je nog sporadisch.

Het behoorlijke pad eindigde na een kilometer of drie. Vanaf hier werd het onduidelijke pad erg drassig - we liepen eigenlijk continue in een plas met water - en even verderop overschreden we het hoogste punt van de dag gelegen op zo'n 400 meter hoogte. Al snel zagen we de eerste herten van deze wandeltocht en in de verte hoorden we het burlen van de Stags - de mannetjes Edelhert. Een magnifiek geluid die ons gedurende alle dagen zou begeleiden.


* De vallei op weg naar Alltbeithe YH en Camban bothy

Het werd allengs natter en moerassiger naarmate we dichter bij de brug kwamen over de River Affric. Kort voor de brug stuiten we op een omheining en even zien we geen optie om hier over heen te komen.....wat gek is met een brug zo kort voor onze neus. Maar iets verderop zien we een mogelijkheid om via een houten trap de omheining te overschrijden en we gaan de brug over richting de YH. De YH zou gesloten zijn maar er stond toch een Landrover voor de deur.


* Drassige grond op weg Alltbeithe YH

Nieuwsgierig als we zijn besloten we om even een kijkje te gaan nemen en nadat we aangeklopt hadden werd er open gedaan door een vriendelijke jongeman die bleek te werken voor de National Trust for Scotland, een organisatie die een groot aantal zaken beschermen zoals parken en tuinen, munro's, erfgoedsites, natuurreservaten en meer.

Zij waren hekwerken aan het herstellen en bijna klaar met hun werk. De mannen hadden een aantal dagen verbracht in de YH en hadden nog wat voorraden over. Voor we het wisten kregen we een ketel met anderhalve liter thee en 2 Apple Pies de man. Nadat we deze genuttigd hadden en afscheid hadden genomen van beide mannen ging het verder in de richting van Camban Bothy *. 



* Zo vriendelijk - Tea with pastry....

De weg ging westwaarts en we moesten nog 3 rivieren oversteken die allemaal van een brug waren voorzien. De bothy lag nog een uur gaans en we waren rond 17.00 binnen. Voor een eerste dag met een gewicht op de rug wat we ook niet dagelijks dragen was het even genoeg. We waren dit keer niet alleen. Een Duitse vader en zoon sliepen er ook deze nacht. 

Nadat we ons hadden geinstalleerd waarbij de het voedsel in een zak aan het plafond hadden gehangen vanwege de eventuele muizen hebben we samen met onze "buren" de maaltijd genuttigd. Op het dak tikte de regen gestaag. Hopelijk is het morgen droog.

De geschiedenis van deze bothy gaat terug tot 1830 toen deze werd bewoond door een herder en zijn familie. De laatste bewoner verliet de cottage in 1920. De cottage kwam in verval en het is dat door het initiatief van 2 families dat de cottage werd hersteld tot een bothy. De families van 2 jonge klimmers die waren omgekomen bij verschillende klimongelukken wilden hiermee een eerbetoon achterlaten in de door hun geliefde Highlands.  


* Dag 2 : Camban Bothy - Shiel bridge (Grid Ref: NG 980 223)

Afstand : 18,5km  /  Stijging  : 152 mtr  

Na een goede nachtrust en geen getik meer op het dak van de bothy bleek dat het 's nachts dusdanig was afgekoeld dat er vanaf 700 meter hoogte sneeuw op de heuvels lag. Dit is altijd weer een prachtig gezicht. Het wit van de sneeuw in contrast met de bruine en groene tinten van de begroeiing geeft altijd weer veel diepte aan het landschap. 


* Vertrek vanuit Camban Bothy in de richting van Morvich / Shiel Bridge

Na de routine van de ochtend waren we klaar voor de wandeling naar Shiel Bridge. Onze Duitse vrienden besluiten om de Beinn Fada (1032 meter) te bestijgen. Later op de dag had ik wel spijt met ze vanwege de omstandigheden op de graat, mits ze de bestijging hadden doorgezet. Het zou voor ons vandaag geen zware wandeling worden. Het ging voornamelijk bergaf. De route volgde de prachtige en ruige Allt Ghrannda en zijn watervallen. Links en rechts werd de Glen omgeven door steile bergen. Het weer was aanvankelijk uitstekend (fris en helder) en om elke hoek kwamen er meer en meer besneeuwde bergen tevoorschijn met soms Alpen aandoende dimensies. 


* Deel van de Five Sisters

Verder op vlakte de vallei - De Glean Lichd -  verder uit en de rivier meanderde in het zonlicht. Net toe we bij de verbreding van de River Croe kwamen sloeg het weer om en moesten we de regenkleding aantrekken. Boven op de bergen stormde het en onze gedachten gingen dan ook uit naar de vader en zoon op Beinn Fada.
Het wandelpad werd een gravelweg en we volgende deze zo'n kleine 5 kilometer. Hier ging het over in asfalt. We liepen verder door Morvich en kwamen zo op de A87 uit waar we linksaf gingen richting de camping van Shiel Bridge.



* Glean Lichd met de meanderende River Croe

De camping was nog open tot eind oktober en toen we daar aankwamen waren we de enige gasten. We maakten gebruik van de omstandigheden door te koken in het toiletgebouw. 
Even later kwam er nog een camperbusje bij met een Australisch/Duits gezin met 3 kleine kinderen. Voor hen moet het een apart gezicht zijn geweest om 2 volwassen mannen met hun hele hebben en houden voor het toiletgebouw te zien zitten. 
Toen we uiteindelijk in onze tent lagen hoorden we de regen bij tijd en wijle tikken tegen het doek. De temperatuur lag rond het vriespunt en de volgende dag zag de wereld er dan ook anders uit.  


*  Dag 3 : Shiel Bridge - Kinloch Hourn (Grid Ref: NG 953 064)

Afstand : 19.4 km  /  Stijging  : 1392 mtr 

Het doek voelde 's morgens knisperig aan en bij aanraking schoof er bevroren water van de tent af. Toen we buiten kwamen was de sneeuwgrens vrijwel tot zeeniveau gedaald en het was helder buiten. Het beloofde een mooie maar uiteindelijk ook een zware dag te worden. Na een ontbijt van hartkeks met jam en pindakaas en uiteraard een bak koffie voor mij en Muesli voor Eduard gingen we zuidwaarts op weg naar Kinloch Hourn.


* Nog even een laatste blik op Loch Duich

Vrijwel direct liepen we in de sneeuw. Een blik achterom gaf ons nog even een kippevelmomentje van Loch Duich. Even verder links kwamen we een groep van 7 paarden tegen en aan de oostkant van het pad liepen grote aantallen herten die ons goed in de gaten hielden. De sneeuw was aanvankelijk nog een dun laagje op een breed pad maar op 150 meter hoogte werd de sneeuw dikker en het was het pad vrijwel niet meer zichtbaar. Prominent in het zicht lag de Sgurr na Creige. Hier moesten we de Allt Undalain oversteken. Het was even zoeken naar de juiste (niet gladde) stenen maar doordat het koud was en gesneeuwd had was het water relatief laag en vormde de rivier verder geen probleem.


* Het begin van een fraaie wandeldag

De algemene richting was nu zuid-zuidoost en we moesten links (oostelijk) van de Allt a Coire Chaoil blijven. Ook hier was geen pad zichtbaar alhoewel er af en toe een soort van trail te zien was. Gaf ons toch een idee dat we in de goede richting gingen. Het eten tussen de pauzes door bestond uit noten gemengd met pure chocolade en dadel- cq. vijgenkoeken. Lekker en daarnaast ook belangrijk, de hoge caloriewaarde.


* Pauze op weg naar Bealach Coire Mhàlagain

Het landschap werd met elke stap mooier en indrukwekkender, niet in de laatste plaats door de sneeuw op de bergen. De "Saddle" stak met zijn "Forcan Ridge" magnifiek af tegen de helderblauwe lucht. Tijdens de pauze op weg naar de overgang oostelijk van de Saddle, de Bealach Coire Mhàlagain, kregen we te maken met èn sneeuwval èn zon. Het leek wel een festival van glitters. Het was werkelijk genieten en het fotograferen nam dan ook veel tijd in beslag. 


* De Forcan Ridge/ The Saddle

Naarmate we hoger kwamen werd de vallei smaller en we hadden gelezen dat we de over de Meallan Godhar moesten, punt 617 op de kaart. Dit is een lastige passage in de zomer maar met de sneeuw en het gewicht van de rugzak was het echt oppassen geblazen. Een schuin aflopend pad met sneeuw en daaronder een aantal meters niets. Ik ging voorop maar ging teveel naar rechts waarbij ik op gladde rotsplaten uitkwam die vrijwel geen grip gaven. Eduard pakte het verstandiger aan door het hogerop te proberen en met de nodige moeite kon ik mij draaien en in Eduards voetsporen volgen. Hierna werd het wat vlakker en kort daarna besloten we tot een pauze. 


* Pauze-momentje uit de wind

We vonden een plekje uit de wind achter een soort van muur die begon waar wij zaten en helemaal doorliep tot aan de bealach. Net op het moment dat ik wilde plassen kwamen er 3 hikers omhoog. Zij wilden de Sgurr na Sgine bestijgen. Op de vraag wat de beste route was richting de bealach zei de voorste loper van de groep dat we "The Wall" moesten volgen. Inderdaad liep er een muur van forse rotsblokken helemaal tot aan boven maar deze waren ongeordend gestapeld.
Het was duidelijk door mensen gemaakt maar de rotsen waren dusdanig groot en de locatie vreemd dat we dachten :"wie en waarom is dit hier aangelegd ?". Gedurende de gehele tocht verbaasde het ons hoe zo'n 100-150 jaar geleden deze erg lange stenen muren en andere vormen van afscheiding aangelegd moesten zijn. Zonder mechanische hulpmiddelen en transport......?



* Eduard zoekt een route langs "The Wall" - herkenbaar als een streep in de sneeuw

Na de pauze volgden we de "Wall" maar gemakkelijk lopen was het zeer zeker niet. Door de (opgewaaide) sneeuw waren de gaten soms niet zichtbaar en we moesten dan ook voorzichtig te werk gaan. Op sommige plekken gingen we tot aan de bovenbenen in de sneeuw. Je gaat naar Schotland met een bepaalde verwachting zeker wat betreft het weer maar dit hadden we in onze stoutste dromen niet verwacht. Ondanks de moeizame stijging van deze dag was het enorm genieten van het uitzicht. Boven waaide het ogenschijnlijk flink want je kon de sneeuw van de toppen zien waaien,

Eenmaal op de bealach kwamen ook wij volop in de wind en de temperatuur voelde als min 15 graden. Het magnifieke uitzicht richting Knoydart was onze beloning. Eduard kwam nog even in gesprek met de oudste heer van het stel. Hij kwam uit Glasgow en zal rond de 70 zijn geweest. Hij liep met de groep mee gewoon omdat hij dit leuk vond want hij had alle munro's al eens gedaan - een munroist dus : iemand die alle toppen boven de 903 mtr / 3000 ft heeft gestaan.


* Waarheen ? Naar Beneden. Eduard leads the way...

We namen afscheid en gelukkig nam de wind af naarmate we iets lager kwamen. De weg naar beneden was echter niet zichtbaar en de kaart gaf hier ook geen uitsluitsel. We hadden gelezen om eerst westelijk (rechts) van de Allt Coire Mhàlagain te dalen en de rivier te kruisen daar waar mogelijk om zo aan de oostzijde te geraken. Wij daalden echter direct aan de oostzijde en hier en daar was het behoorlijk smal en moesten we soms heikel balanceren. Maar na een lange afdaling kwamen we uiteindelijk op een brede track richting Kinloch Hourn.

We waren al zo'n 7 uur onderweg en de track maakte nog een grote draai naar links totdat we uitkwamen bij de Allt a Choire Reidh, een rivier die met hoog water problemen kon geven maar deze dag geen noemenswaardig obstakel vormde. Net voorbij de rivier staat een klein houten jachthutje dat eventueel in nood gebruikt kan worden om te schuilen (of te slapen zoals te lezen is in de Cape to Cape gids van John Sutcliffe)


* Nog even voordat de zon verdwijnt - Loch Hourn

We volgen de track nog zo'n 45 minuten en we hadden ondertussen een dramatisch (lees mooi) uitzicht op Loch Hourn met een zon die bijna achter de bergen schuil ging. Toen volgende er nog een heel vervelende afdaling richting Kinloch Hourn. We moesten nog zo'n 300 meter dalen en dit ging op zijn Schots : recht toe, recht aan. De vermoeidheid liet zich toen goed voelen in de bovenbenen en knieën. Maar goed, als je maar door blijft lopen kom je uiteindelijk beneden en nadat we een bos met oa. eucalyptus bomen hadden gepasseerd kwamen we bij het Kinloch Hourn Estate aan waar net de eigenaar naar buiten kwam. Op de vraag of en waar we eventueel konden kamperen was het antwoord : "between the bench en the bridge". Iets verderop was er inderdaad een bank en ook een brug. 

Snel hebben we in het schemerlicht de tent opgebouwd en het eten bereidt. Tijdens het eten hebben we nog even deze fantastische dag doorgenomen om vervolgens moe maar voldaan in onze slaapzakken te kruipen op weg naar de volgende dag.


* Frisse start op weg naar Barisdale


*  Dag 4 : Kinloch Hourn - Barisdale (Grid Ref: NG 872 043)

Afstand : 11.2 km  /  Stijging  : 579 mtr  

Na een frisse nacht met 's ochtends rijp op de tent gingen we op weg naar Barisdale. Maar niet voordat Eduard wist  te melden dat zijn Exped matje in de loop van de nacht zachter was geworden. Op zich was dit vreemd want we hadden alleen nog maar op gras geslapen en er was geen reden voor het matje om zomaar lek te geraken. Vanuit mijn ervaring wist ik dat het ventiel of de seal nog wel eens wat kuren kan vertonen en we besloten dan ook om in Barisdale hier naar te gaan kijken.

Op papier was dit een eenvoudige wandeling langs de zuidoever van Loch Hourn. In de praktijk echter moesten we vele malen op en neer en al met al leidde dit tot zo'n 600 hoogtemeters die we moesten overbruggen. We gingen de brug over, passeerden het Kinloch Hourn Teahouse en al snel ging de brede weg over in een wandelpad dat in eerste instantie ingesloten werd door manshoge Rhodondendrons met zijn felgroene blaadjes. Voelde als een subtropisch wandelpad.


* Hier kwamen we gisteren vandaan !

Het pad was smal en zo hier en daar liepen we langs metersdiepe wanden die loodrecht afvielen richting het Loch. Onderweg kwamen we een groot aantal ruines tegen. De Clearences hebben in dit deel van de Highlands flink huis gehouden. Woonden er rond 1840 zo'n 400 mensen, in de jaren hierna werden er 330 mensen verscheept naar Canada. Zo'n 70 mensen van 11 families boden weerstand en de huizen werden gewoonweg in brand gestoken. De ruines die we tegenkwamen vormden stille getuigen van deze tijd.


* Halverwege Loch Hourn

Rond een derde van de tocht werd het Loch heel smal. Aan beide zijden van het loch zijn er 2 landtongen die het meer vernauwen met precies in het midden Eilean Mhogh-sgeir. Aan de overzijde van het meer lagen de bergen in de volle zon. Wij liepen echter bijna de gehele dag in de schaduw. Naarmate we verder kwamen in de richting van Barisdale stegen we tot zo'n 150 meter boven het meer. De eilandjes Eilean a'Gharb-Iain, Còrr Eileanen en Eilean Choinnich kwamen in beeld. Daarachter was Skye met zijn hoge bergen duidelijk zichtbaar en links zagen we westelijke uitlopers van Ladhar Bheinn met zijn besneeuwde toppen badend in de zon. 


* Zicht op "the Isle of Skye"

Toen we om de bocht kwamen bij Barisdale Bay en de zon voor het eerst deze dag in ons gezicht scheen.....warm, windstil, geluid van watervogels in de verte en een fantastische omgeving. In het Engels heet het "tranquility". Het was laagtij en we besloten om over de drooggevallen oceaanbodem verder te lopen om even later op een stapel pallets een welverdiende pauze te houden.


* Aankomst Barisdale in een notendop

Ladhar Bheinn kwam groots in beeld en de bergen in het zuidoosten zoals Sgurr a`Choire-Beithe en Luinne Bheinn vormden een indrukwekkende afsluiting van het dal. Barisdale bestaat uit een aantal boerenbedrijven met een in verhouding formidabele hoeveelheid auto's en shovels. Het aparte is dat je vanaf de gebouwen niet meer dan 300 meter naar links en naar rechts kunt.  Daarnaast heeft Barisdale een bothy die niet onder het beheer van de MBA valt maar onderdeel is van het Barisdale Estate. Er is stroom, een toilet / wasbak en zo'n 12 slaapplaatsen. De kosten bedragen £3 per persoon per nacht en dit bedrag kun je achterlaten in een betaalbox. 


* Dagelijkse gang van zaken......

Achter de bothy is een groot grasveld met een aantal bomen die afgeschermd werden door een afrastering. Dit gaf ons de gelegenheid om de tent op te hangen. Deze zat nog onder het ijs. Het dooide blijkbaar niet in de rugzak. 
Tevens konden we de schoenen even luchten. Terwijl Eduard de tent aan het ophangen was ben ik aan de slag gegaan met het Exped matje. Eerst maar even met lucht gevuld en vervolgens dubbel gevouwen zodat er veel druk op het ventiel komt te zitten. Beetje spuug er op om te kijken of er bubbels ontstaan maar hier was niets te zien. Toen naar de seal (groene en oranje) gekeken en het scheen mij toe dat de groene seal niet helemaal recht zat. Dit aangepast, het matje nogmaals stevig opgeblazen en tegen de muur gezet om te kijken of deze "in zou zakken". 2 uur later was de mat echter nog steeds hard en gedurende de hele tocht hebben geen last meer gehad van een leeglopend matje. 

'S avonds hebben we eerst een soepje gemaakt met bolletjes om daarna weer een van de lekkere Globetrotter maaltijden te eten. Eigenlijk altijd lekker en altijd meer dan voldoende. Voldaan na een goede maaltijd en alweer een schitterende dag (we konden ons geluk niet op) legden we onze hoofden te rusten. 


* Tijd om Barisdale te verlaten om zo tijdig bij de ferry aan te komen


*  Dag 5 : Barisdale  - Inverie  (ferry) - Tarbet (Grid Ref: NM 790 927)

Afstand : 16.5 km  /  Stijging  : 595 mtr  

De keuze voor de route van deze dag werd thuis al bepaald door het feit dat de brug over de Carnach river in de herfst was verwijderd omdat deze te gevaarlijk was geworden. Deze rivier hadden we vandaag moeten oversteken tijdens de etappe van Barisdale naar Sourlies. Omdat in de berichtgeving rond deze oversteek werd gewaarschuwd voor een behoorlijk risico bij hoog water hadden we besloten om de rivier te mijden en Sourlies uiteindelijk te benaderen via de zuidelijk oever van Loch Nevis. Hierdoor moesten we de ferry pakken van Inverie naar Tarbet. Omdat de ferry alleen op maandag en vrijdag voer hadden we dit al vanaf Nederland vastgelegd. Als er zich niemand aanmeldt dan gaat de ferry namelijk rechtstreeks naar Mallaig.


* Het eerste zonlicht 

Na een goede nachtrust en een stevig ontbijt gingen we op weg naar Inverie. Een commune dat alleen te voet of met de boot bereikbaar is. De weg zuidwaarts in Mam Barisdale was gedurende onze tocht één van de weinige stukken waar je een soort van cadans in het lopen kon ontwikkelen. Het pad liep regelmatig omhoog en was praktisch droog. Grote aantallen herten begeleiden ons in de richting van de waterscheiding en vanaf het hoogste punt hadden we mooi zicht op Dubh Lochain en Inverie Bay.


* Op weg door 
Mam Barisdale

Ook het pad naar beneden was aanvangs oké maar naarmate we lager kwamen werd deze steeds natter en modderiger. Dan wordt het weer zoeken naar de beste plekken om je voeten te plaatsen. Eenmaal voorbij Dubh Lochain werd het pad een track en in de verte doemde een mensgemaakt item op wat in eerste instantie leek op een Nepalese Stuppa.
Op navraag wat dit nou voor een monument was deed men in eerste instantie een beetje vaag. Later kregen we te horen dat het een gedenkteken was dat is opgericht door de 2nd Lord Brocket, de verachte grondbezitter met nazi sympathieën die Knoydart in de jaren 1930 kocht en dit monument liet oprichten ter herinnering aan zijn ouders, zijn vrouw en zijn gezin, in 1938. 

* Blik op Dubh Lochain en Inverie bay (enigszins)

Even voorbij dit monument besloten we om een pauze in te lassen langs het pad met de beentjes over de rand van een muurtje als een soort van bermtoeristen. Niet kort daarna kwam ons een vermoeid uitziende man tegemoet die ons wist te vertellen dat hij de weg was kwijt geraakt in de bestijging van één van de Munro's van dit gebied. In plaats van noordwaarts af te dalen in de richting van Barisdale waar zijn tent stond, deze hadden we zien staan toen we gisteren daar aankwamen, was hij naar het zuiden gelopen en had de nacht uiteindelijk in een bivakzak doorgebracht onder een laag dorre varens. Het moet een meer dan koude nacht zijn geweest. Toen hij die ochtend in Inverie was aangekomen had één van bewoners hem voorzien van koffie en een stevig ontbijt. Hij was nu onderweg naar Barisdale om zijn tent op te halen om vervolgens weer terug te gaan naar Inverie voor de ferry naar Mallaig........


* Tarbet aan de overzijde, gezien van de veranda van het Teahouse

Nadat we de kookspullen weer hadden ingepakt liepen we verder in de richting van Inverie. Niet lang daarna zagen we de baai van Inverie. Een mooi stukje wereld met een bunkhouse, camping, een VVV, een teahouse en de meest afgelegen pub van Schotland. We liepen Inverie binnen en er passeerde ons een auto die 15 seconden later terug achteruit reed om ons te vertellen dat de pub was gesloten en hij kon niet exact zeggen waarom...??

Nou kwamen wij niet voor de pub en het leek ons enigszins apart dat men dit ons kwam melden. Maar goed, in zo'n kleine gemeenschap is de pub meestal de plek van samenkomst. Bij gebrek aan een pub besloten we om een bezoek te brengen aan het Pottery & Teahouse. Prachtige plek en veranda met binnen allerhande zaken. We besloten beide om hier een chocolademelk met slagroom te nemen en een (machtig) gebakje. We hebben deze genuttigd op de veranda in de volle zon met een geweldig uitzicht op Loch Nevis, Skye, Rùm en het hoofddoel van deze dag Tarbet, gelegen aan de overzijde van Loch Nevis.  


* We hadden wat tijd te doden in Inverie......

De ferry zou vertrekken om 15.30 en we hadden beide een forse boot verwacht waar ook auto's op zouden kunnen. Toen in de verte een "klein" bootje opdoemde hadden we niet het idee dat dit de boot zou zijn die ons naar Tarbet zou brengen. Maar goed, er konden weliswaar geen auto's op maar echt klein was de boot ook niet. Nadat deze had aangelegd was het mooi om te zien dat de lokale bewoners en de beide bemanningsleden een menselijk rij vormden om de postzakken, pakketten en boodschappentassen aan land te brengen. 


* Terugblik op Inverie met Skye op de achtergrond....

Toen dit allemaal gebeurd was konden we aan boord en ging het richting Tarbet, een reisje van een kleine 20 minuten. Na een verkwikkend boottochtje waarbij we met zo'n 30 kilometer per uur over het water gingen kwamen we aan in Tarbet Bay. De boot kon niet aanleggen en verrassende wijze werden we opgehaald door een rubberen motorboot. Jessie de bordercollie begroette ons vriendelijk en een paar minuten later hadden we weer vaste grond onder onze voeten. Tarbet bestaat uit een 8-tal gebouwen waaronder een kerk en een groot herenhuis. De kerk en het herenhuis bleken in het bezit te zijn van een bekende persoonlijkheid in de musicalwereld.


* De ophaaldienst in Tarbet.....

Op de vraag aan de jongeman of er nog steeds een bothy cq. slaapmogelijkheid in de kerk was gaf hij aan dat dit niet meer het geval was maar we konden wel even aankloppen bij de kerk en vragen naar Douglas. Zo gezegd, zo gedaan. Eduard klopte aan en vlot werd er open gedaan en Eduard legde uit aan Douglas waar we voor kwamen. We werden direct binnen gevraagd en wat we binnen zagen was ontzettend mooi. Eerst moesten we door het kleine voorhuis (het verblijf van Douglas) en daarna stapten we de eigenlijke kerk binnen.


* The Church of Tarbet.......

Het interieur was verrassend. Een open en ruim opgezette keuken. Vervolgens de kamer met een forse tafel en aan beide zijden een kerkbank. Boven een fraaie vide met 2 2-persoonsbedden en daarboven 2 1-persoonsbedden. Alles in vermoedelijk eiken uitgevoerd. Werkelijk fraai. Binnen op de kerkbank zaten naast Douglas, Frankie en Banck. Al snel kwamen we in gesprek over de tocht die we aan het uitvoeren waren en waarom we ons gemeld hadden bij de kerk. 

Het was inderdaad geen overnachtingsplek meer, dat was wel duidelijk.
We gaven aan dat we een tent bij ons hadden dus als er ergens een vlak stukje droog gras was dan konden we daar ook prima op slapen. 



* Tarbet Chapel

Maar het gesprek ging verder over allerhande zaken, het heden en het verleden en uiteindelijk gaf Douglas aan dat als we binnen wilden overnachten dit in orde was. Dit voelde als een bijzonder moment. We waren niet in nood of hadden gebrek aan wat dan ook. En dan toch de uitnodiging ontvangen om als toch complete vreemdelingen in dit huis te mogen overnachten voelde geweldig. We konden en kunnen er eigenlijk nog steeds niet over uit.....

Frankie en Banck gingen tegen 18.00 naar hun eigen cottage, gelegen naast de kerk. Douglas en de beide mannen werken aan herstel en verbouwing van de kerk en aan het verderop gelegen herenhuis....een project van vele jaren. Doordeweeks werken ze aan deze projecten en in het weekend gaan ze naar huis.

We mochten overal gebruik van maken en aangezien er een wasgelegenheid was gaf ons dit de gelegenheid om te douchen. Er was een overdaad aan eten in de keuken maar we hielden het bij onze eigen maaltijden. We wilden enerzijds geen misbruik maken van de gelegenheid en de rugzak moest ook lichter worden dus.....'S avonds schoof Douglas nog bij ons aan en we hebben nog allerlei onderwerpen besproken zoals de achteruitgang van de haring- en zalmstand voor de Schotse kust, de geschiedenis van Mallaig en Tarbet, familiezaken en meer en dit alles met veel kennis van zaken.

Uiteindelijk werd het tijd om te gaan slapen en we mochten ons neer vleien op zacht verende matrassen. Weer was het een zeer bijzondere dag geweest die we zeker nog tot in lengte van dagen zullen herinneren. 


* Dag 6 : Tarbet  -  Sourlies Bothy (Grid Ref: NM 869 951)

Afstand : 11.2 km  /  Stijging  : 560 meter

Eduard had uitstekend geslapen in tegenstelling tot mijzelf. Misschien waren de matrassen te zacht ? Tijdens het ontbijt kwam Douglas bij ons en gaf aan dat als we weg gingen we de sleutel maar op het haakje moesten hangen. Even later kwam Frankie zich melden en hij vroeg ons of we mee wilden varen naar Camusrory, een estate net tegenover Sourliese aan de andere kant van de Carnach river. Hij moest daar wat klanten afzetten.

Na 5 seconden van twijfel wilden we toch echt de route naar Sourliese gaan lopen. Tenslotte waren we in de Highlands om juist dat te doen. Rond 08.45 gingen we op pad en het eerste deel tot aan Kylesmorar en de grasvlakte daarachter ging over een uitstekend pad. Vanaf hier hadden we een magnifiek uitzicht over Loch Nevis naar het oosten - daar waar Sourlies moest liggen.
Bij de cottages die daar staan besloten we om hoogte te winnen om zo over de kam naar het oosten te kunnen lopen.


* Sourlies ligt aan het eind van Loch Nevis met daarboven Sgurr na Ciche en Garb Chioch Mor

We hadden zo links en rechts wel wat informatie gevonden over de weg van Tarbet naar Sourlies maar deze was niet eenduidig. Je zou zeggen dat je gewoon de kustlijn van Loch Nevis moet volgen en dan kom je vanzelf bij de uitloop van de Finiskaig River waar aan de overkant de bothy ligt. Maar het scheen zo te zijn dan je dan telkens weer (ver) omhoog moest om rotspartijen die steil afvielen in Loch Nevis te omzeilen. We waren zo'n 100 meter hoog toen we een stem hoorden in de verte van een man met een hond.
Het was de jongeman die ons van de ferry had gehaald met zijn rubberboot samen met Jessie de Bordercollie. Hij gaf aan dat we te vroeg omhoog gingen en dat het verderop minder drassig was. Lokale tips moet je niet negeren en toen we weer beneden waren gaf hij ons in grove lijnen aan wat de beste optie was. We volgden de kustlijn in eerste instantie verder naar het oosten totdat we door een poort moesten en daarna werd het terrein wat opener.


* Padloos gaat het verder vanaf het berkenbosje in de richting van Sourlies....

Niet dat het meteen duidelijk was waar we heen moesten maar we besloten om  in de richting van een groep berken omhoog te gaan en om daarboven op hoogte te blijven en de hoefijzervormige dalen te traverseren zodat we verder niet teveel hoogtemeters meer hoefden te maken. Omdat het vanaf de poort geheel padloos was, was het ronduit zwaar gaan op het sompige terrein. Het koste dan ook veel energie voordat we bij de groep berken aankwamen. Nadat we een uitgebreide pauze hadden genoten besloten we om telkens een fix punt te kiezen in de verte om vandaar uit opnieuw een punt te kiezen die toegangkelijk leek.

Hier en daar konden we hertensporen volgen en omdat ook zij de weg van de minste weerstand kiezen waren deze sporen meer dan welkom. Halverwege kwamen we op een overgang net boven Carn Duon. Hier vonden we een mooi plekje uit de wind en in de zon. Omdat we ook hier aan de noordkant van de kam liepen hadden we gehele dag nog geen zon gezien dus dit was zeer welkom. 


* Voor het eerst deze dag een plekje in de zon..... 

We lieten ons de soep, koffie, noten en fruitkeks goed smaken en genoten van deze warme plek met een fabuleus uitzicht. Naar het westen hadden we zicht op Loch Nevis dat uitliep in de Atlantische Oceaan met Skye en Rùm in de verte. Aan de overzijde Beinn Bhuide en zijn trawanten badend in de zon en naar het oosten de machtige delta's van de Carnach- en Finiskaig river met daartussen gelegen Sourlies. Daarachter bewaakten Sgurr na Ciche en Garb Chioch Mor de toegang naar Glenn Dessarry.

De bergen in Schotland zijn vergeleken met de Alpen, Pyreneeën ed. relatief laag maar zoals deze bergen, zeker aan de westkust, oprijzen vanuit zee en daar meer dan 1000 meter bovenuit steken maakt dat ze toch meer dan overweldigend overkomen en zeker niet te onderschatten zijn. Ook deze dag werden we weer begeleid door het burlen van de stags.


* Stags begeleiden ons ook op deze dag.... 

Aangezien onze snelheid door het zware terrein zo'n 1,75 kilometer per uur bedroeg werd het tijd om weer op pad te gaan om ervoor te zorgen dat we niet in het donker van de berg af moesten. Telkens als we weer een graat overschreden was het afwachten hoe ver we weer naar rechts moesten oftewel hoe diep is het hoefijzer (horseshoe is de engelse term)
Soms viel het mee en soms niet maar uiteindelijk kwamen we boven de uitloop  van de Finiskaig river aan en werd het tijd om af te dalen. Dit was zeker niet het eenvoudigste deel van onze loopdag. Meerdere malen kwamen we boven steile wanden uit die we dan omzichtig moesten passeren en bij één van deze pogingen maakte ik een schuiver en viel op het onderste deel van mijn wandelstok. Carbon is sterk maar als je deze dwars belast is het net een luciferhoutje. 



* Sourlies is in het zicht.....

Gelukkig kon ik het deel nog inschuiven en verder lopen. We zouden wel in de bothy kijken of we de stok konden repareren. Uiteindelijk bereikten we de delta en doordat het eb was konden we vrij gemakkelijk de overzijde bereiken en de bothy betreden. Sourlies* is één grote ruimte waar je normaal gesproken met z'n 8ten kunt slapen. Helaas is de bothy behoorlijk populair, ook onder kajakkers en omdat we ervan uitgaan dat hikers niet met zware glazen flessen (drank) gaan lopen sjouwen is dit waarschijnlijk de reden dat er tamelijk veel afval (veelal lege flessen sterke drank) in de bothy lag.

Ik zou zeggen : "wat je vol brengt kun je ook weer leeg meenemen" - toch ?!  

We waren de enige gasten en nadat we de matten en slaapzakken op de vlonder hadden neergelegd en water aan het koken waren voor de soep kwam er een man binnen met ook volle bepakking. Aangezien we net aan de soep wilden beginnen boden we hem ook een kopje soep aan. Deze geste werd positief ontvangen en al snel waren we in gesprek over waar we vandaan kwamen en wat we tot nu toe hadden gelopen. Ian kwam uit Crewe en was werkzaam voor de Welsh railway.
Na de soep was ik begonnen met het bereiden van onze warme maaltijd "Lama Linzen". Zoals eerder aangegeven zijn de maaltijden van Globetrotter meer dan ruim voldoende voor 2 personen zodat ik Ian ook vroeg of ik hem blij kon maken met een mok vol met deze linzen maaltijd. Dit voorstel werd ook niet afgeslagen.


* Interieur Sourlies - maaltijd voorbereiding

Toe Ian binnen kwam was het eerste wat opviel zijn uitrusting. Vermoedelijk had hij zijn rugzak ed. zo'n 30 jaar geleden gekocht en nooit meer de behoefte gehad om deze te vervangen. Dit is geen oordeel want iedereen moet zelf weten waarmee hij of zij onderweg is maar het zag er allemaal wel zeer zwaar uit. Wat ook opviel was de literfles met melk die hij uit de rugzak tevoorschijn toverde. Wij waren thuis druk bezig geweest om uit te vogelen hoe we zo licht mogelijk op pad konden gaan en dan zie je dit......

 Één van de dingen die we nog moesten doen was het herstellen van de wandelstok. Eduard had zo'n 1,5 meter Duct tape bij zich en uiteindelijk met 4 haringen hebben we het stokdeel gespalkt. De rest van onze tocht kun de stok weer alles hebben. 


* Duct tape is toch geweldig spul..

We waren meer dan moe van de wandeling van deze dag die bijna 9 uur had geduurd zodat we rond 8ten in onze slaapzak kropen. Morgen weer een dag.

* De historie van Sourlies gaat terug tot 1750. Er leefde hier een gemeenschap die mais, aardappelen en tarwe verbouwde en ondanks de Clearances hield men hier stand tot de 1900's. Goederen ed. werden aangeleverd met boot van Inverie en Mallaig. Er waren volgens de overlevering zelfs zoveel jonge mannen op een gegeven moment in Finiskaig dat er een Shinty team (soort hockey) gevormd kon worden. 


* Dag 7 : Sourlies Bothy - Glen Pean Bothy (Grid Ref: NM 936 903 )

Afstand : 19,9 km  /  Stijging  : 483 mtr

Na heerlijk te hebben geslapen, het ontbijt te hebben genuttigd en we de rugzak weer op onze schouders hadden gehangen namen we afscheid van Ian en wensten hem een mooie wandeldag toe richting Inverie. Hij zou vervolgens met de ferry naar Mallaig gaan, de trein pakken naar Glenfinnan en slapen in Corryhully bothy om vervolgens naar huis terug te gaan.


* Afscheid van Ian en vertrek uit Sourlies....

Óns doel voor vandaag is Glenpean Bothy. Ian had ons verteld dat dit een nette en schone bothy was. We moesten omhoog langs de Finiskaig river door de Mam na clioch Airde. Eerst ging het nog een stukje vlak maar al snel ging de weg zigzaggend omhoog met een duidelijk pad voor ons. Nog eenmaal achterom kijkend naar Loch Nevis namen we afscheid van dit schitterende deel van de Westelijke Hooglanden.

Naarmate we hoger kwamen werd het pad onduidelijker met veel natte en modderige gedeelten waar we letterlijk doorheen moesten waden. De bergen om ons heen werden hoger en het gevoel van leegte en eenzaamheid nam dramatische vormen aan. Kort voor Lochain a Mhaim moesten we de rivier oversteken. Niet moeilijk maar telkens, en dit gold voor alle rivieren, moesten we oppassen voor gladde rotsen. Je kon er niet blindelings op vertrouwen dat ze allemaal stroef waren. 


* De Finiskaig River was aanvangs prima te volgen....

Net na het meer troffen we twee vol bepakte wandelaars uit het Lake District aan met hun hondje. Zij waren bezig met de CWT en waren op weg naar Sourlies en Barisdale. Zij wilden de CWT nog in zijn geheel lopen en hoopten op een mogelijkheid om van Cape Wrath terug te komen naar het zuiden !
Langzaam werd de vallei breder en liepen we bergen uit. In de verte kwamen de plantagebossen van Glen Dessarry in het zicht. Ondertussen begon het te regenen. Waren bijna vergeten hoe dit voelde. Eigenlijk hadden we bij de eerste bomen al het bos in gemoeten om zo bij A'Chùil bothy te komen. We liepen echter door langs de plantage en beiden vonden we dit zo'n beetje het meest vervelende stuk wat we tot dan toe hadden gelopen.


* Lochain a Mhaim  - even verderop troffen we de 2 CWT wandelaars

Het stuk langs het bos duurde zo'n 45 minuten totdat we in open grasland terecht kwamen en we de bothy rechts van ons konden zien liggen. Ik kwam met het voorstel om dwars door te steken om zo de kortst mogelijke weg naar de bothy te nemen. We besloten dit te doen omdat het ondertussen behoorlijk regende en we wel aan een pauze toe waren in een droge ruimte. In het begin ging het nog aardig maar op een gegeven moment kwamen we in een moerasachtig landschap terecht waar we zo goed als kwaad als het ging onze eigen weg zochten.

Mijn keuze was de minste. Ik kwam steeds dieper met mijn gaitors in de bog en opeens zat ik zo'n 25 cm diep in het water en met elke stap zakte ik dieper weg. Ik dacht : doorstappen, doorstappen.....30 cm diep,  35 cm diep, 40 cm diep.....de gamaschen staken nog net boven de bog uit en toen kreeg ik weer vaste grond onder voeten. Lange leve de GTX Yeti gaitors want ik had nog steeds droge voeten ! Eduard gaf aan dat de aarde golfde om mij heen.

Eduard had een omtrekkende beweging gemaakt die hem duidelijk minder problemen had gegeven. We kwamen weer bij elkaar op een brede gravelweg maar we moesten nog wel de houten brug over de River Dessarry nemen. Deze was dusdanig aan slijtage onderhevig (rotte delen, planken die er niet meer zaten) dat we even moesten slikken....Goed, even tellen tot 3 en dan zo lichtvoetig als mogelijk er over heen.


* A'Chùil. Deze was niet zo eenvoudig te bereiken - althans op onze manier....

Na een laatste, zeer nat stuk pad kwamen we aan in de bothy. Even uit de regen, uit de regenkleding, kopje soep en koffie, fruitkeks met pindakaas. Het leven is mooi. Zeker als je weet dat je dit allemaal vrijwillig doet, dat je je de luxe kunt veroorloven om dit te kunnen en mogen doen.

Het regende nog steeds toen we begonnen aan het laatste deel van de wandeling op weg naar Glenpean. Achter A'Chùil bothy ging het pad door het bos omhoog naar de brede gravelweg die ons voor het grootste gedeelte zou begeleiden naar Glenpean Bothy * . Het pad verliep in zijn geheel door het bos waarbij we om de Monadh Gorm heen draaiden. Eerst oostwaarts en toen met een grote bocht draaiend naar het westen. Nadat we naar het westen waren gedraaid zou er na ruim een kilometer een afslag moeten komen naar links die we morgen zouden moeten nemen op weg naar Corryhully. Deze was duidelijk zichtbaar en zou ons geen problemen geven de volgende dag. 


* Glenpean bothy in Glen Pean 

De brede weg vervolgde zich en na een kilometer of 3 opende zich het bos en ook hier lag weer een schitterende vallei voor ons. Even later hield de brede gravelweg op en vrijwel direct was het zeer nat en drassig. Het was nog zo'n 400 meter "bogtrotting" om bij de bothy te geraken en zoals Ian had aangegeven was dit een nette en schone bothy met genoeg brandhout om eens lekker voor de kachel te kunnen kruipen.


* Warmte was welkom omdat het in de bothy ook maar 3 graden was......

We installeerden ons en zorgden ervoor dat we genoeg brandhout hadden voor de kachel deze avond. Aangezien het een natte dag was geweest was de warmte meer dan welkom. Spullen konden weer een beetje gedroogd worden en je hoeft ook niet zo snel in je slaapzak. Na de lekkerste maaltijd van deze tocht te hebben genoten, de Globo Vego, daar waren we het beide over eens, hebben we deze dag en de afelopen dagen nog eens doorgenomen en kwamen toch wel tot de conclusie dat de weergoden ons meer dan gezind waren deze trip. Met deze positieve gedacht kropen we in onze slaapzak.  

* De bothy dateert van 1870 en was een estate cottage bewoond door een herdersfamilie. De cottage heeft 45 jaar dienst gedaan als zodanig en is nu onder het beheer van de MBA. 


* Dag 8 : Glen Pean Bothy - Corry Hully Bothy (Grid Ref: NM 912 844)

Afstand : 14 km  /  Stijging  : 503 mtr  

Onze laatste lange wandeldag van deze fantastische tocht. We moesten dezelfde weg terug die we gisteren waren gekomen voor zo'n 3,5 kilometer tot we bij de afslag kwamen die ons in Gleann Cuìrnenan zou brengen. Een kleine stukje door een bos met zoveel tinten groen dat het zo uit een sprookje zou kunnen komen bracht ons naar de brug over de River Pean waarna we opnieuw bij een rivier kwamen die we moesten kruisen. Ook hier gold weer dat sommige stenen stroef waren maar sommige ook glad van de alg. 


* Ondanks dat het water niet al te hoog was.......oppassen !

Wijs geworden de afgelopen dagen kwamen we rivier over zonder problemen en was de algemene richting voor vandaag : zuidwaarts. Wij liepen aan de westzijde van de rivier en na een kilometer kwamen we bij een waterval waar het goed uitkijken was. Het pad werd zeer smal en links ervan viel het zo'n 15 meter recht naar beneden. Voor ons lag weer een mooi, eenzame en woeste vallei. 


* Het woeste en mooie Gleann Cuìrnean met Streap

Na dit heikele stuk viel het allemaal wel mee, alhoewel we nog 2 keer de rivier over moesten omdat door erosie de oevers weg waren geslagen. Naarmate we het eind van het dal naderden werd het smaller en steiler.  Sgùrr Thuilm en Streap bewaakten de doorgang die we moesten nemen via Bealach a Chaorainn op 471 meter.  Bovenop de overgang stond nog een poort waar ooit links en rechts een omheining aan vast heeft gezeten. Komisch gezicht.

 Vanaf de bealach kregen we voor het eerst zicht op Glen Finnan. In de verte konden we al brede gravel en asfaltwegen zien maar dit maakte het dal niet minder fraai. Het leek een beetje op een Alpendal. Eigenlijk een soort van netjes. Al snel in de afdaling werd het pad 2-sporig en liepen we op ons dooie gemak in de richting van Corryhully. Op enkele plekken zagen we kleine bordjes die de weg aangaven richting Munro's. Dit hadden we nog niet eerder gezien. 


* Op weg naar de overgang richting Glenfinnan in 4en...

De herfstkleuren waren weer indrukwekkend mooi en droegen zeker bij aan een soort van weemoedig gevoel wat mij altijd weer raakt als ik in de Highlands ben. Wij hebben ons gedurende vrijwel alle dagen weer verbaasd over waar mensen zich staande hebben proberen te houden in deze onvergeeflijke omgeving, zeker in tijden dat er geen fatsoenlijke toegangswegen waren. 

Corryhully kwam in beeld en dit was zeker niet de fraaiste bothy. Niet vervuild maar niet erg goed onderhouden. Met een klein beetje moeite, wat hout en cement zou het er een stuk beter uit zien. Wel was er electrisch licht en wat ook prettig was, was dat er een open haard was en hout om te stoken. Temeer dit zo'n beetje de koudste bothy was van het stel.


* Corryhully Bothy - Glenfinnan Estate

Wat schetste onze verbazing. Er lag een briefje aan Eduard en mij gericht van Ian met daarbij een zak linzen. Ian had hier de vorige nacht verbracht. Dit zijn nou net van die kleine dingetjes die zo'n dag mede onvergetelijk maken. 
Wat hierna gebeurde was ook weer zo'n typische ontmoeting. Zo'n drie kwartier nadat we bij Corryhully waren aangekomen kwam er een Landrover aangereden en een markante man gekleed in een tweed jacket met daaronder een knickerbocker en gamaschen stapte uit. Het was de head keeper van het Glenfinnan Estate. Hij kwam even kijken wat voor vlees hij in de kuip had en/of er al weer wat geld in het daarvoor bestemde potje zat. Helaas zat er maar 20 pence in. 


* Ian's zijn bedankje......

We kwamen in gesprek met de man en we waren wel benieuwd naar de gedachten achter de bospercelen en de jacht. In vroegere jaren bestond een groot deel van Schotland uit bos maar door agrarische activiteiten was dit afgenomen. Ten tijde van de romeinen was de helft van de bossen verdwenen. Deze kale gronden werd door het vochtigere en koelere klimaat en door menselijke activieteit overgenomen door veengrond (peat) In de 19e eeuw werd het resterende bos geexploiteerd voor houtskool (ijzerindustrie), 't looien en kleuren van leer en houtgebruik in het algemeen. 

Dit heeft er wellicht toe geleid dat bossen wel weer opnieuw werden aangeplant. Was het 5% op het dieptepunt, nu is 18% van Schotland bebost. Daarnaast werden er door de estates jachtgebieden geopend met een groeiende hertenpopulatie (momenteel 12-14 dieren per km²) De inkomsten van de jacht zijn tegenwoordig van substantieel belang voor het behoud van de estates.
  Op de vraag of dit een bestaansrecht heeft naast elkaar was het antwoord negatief. Herten vreten jonge bomen aan en je ziet dan ook dat veel bospercelen omheind zijn. Daarbuiten zie je nauwelijks jonge aanwas van bomen. Indien er nieuwe bossen worden aangepland dan komt hier ook weer een hek omheen. Vervelend in deze is dat herten niet kunnen schuilen in deze bossen.
 Het was interessant om te horen hoe men hier mee omgaat. 


* Dit was veruit de koudste bothy...althans zonder vuur

Nadat we afscheid hadden genomen hebben we de open haard aangemaakt en onze maaltijd onder warme omstandigheden kunnen nuttigen. Tegen 8ten kropen we in onze slaapzak maar ik kreeg het maar niet aangenaam in mijn slaapzak. Deze had alle nachten prima voldaan maar op de een of andere manier was het deze nacht erg koud. Of het de combinatie van koude met een hoge vochtigheidsgraad was ? 


* Dag 9 : Corry Hully Bothy - Glenfinnan Station - Fort William (trein) - Inverness (bus)

Afstand : 4 km

Ik was blij dat het weer ochtend was. Maar goed, een goed ontbijt met sterke koffie doet wonderen en rond half 9 verlieten we de bothy. Het was maar 4 kilometer naar Glenfinnan dus hadden we tijd genoeg om de trein te halen. Maar het was weer een bijzonder mooie ochtend en voor je het weet blijf je aan het fotograferen. 


* In sneltreinvaart een overzichtje....

Aldus geschiedde. Uiteindelijk kwamen we in de richting van Glenfinnan viaduct. Deze was klaarblijkelijk wereldwijd bekend geworden door de Harrie Potter films. In inderdaad zagen we de nodige Aziatische mensen in groepjes de viaduct bekijken. Maar het was te overzien.
Op navraag bij het Glenfinnan Station Museum was het de laatste jaren 's zomers een gekkenhuis. De infrastructuur voldeed niet meer en men parkeerde de auto's overal en nergens. Typisch dat iets zo bekend kan worden en dan ook bezocht wordt als het één keer in een film is verschenen.....
 


Op weg naar Fort William met de bulk van Ben Nevis in de verte.....

Wij namen om 11.10 de trein richting Fort William om daar nog even wat rond te kijken en een hapje te gaan eten. We hadden de bus van 15.00 gepland terug naar Inverness dus dat gaf ons nog wat tijd. Door het mooie weer was de treinreis ook van een grote schoonheid. Helaas waren de ramen nogal vuil zodat er van (mooie) foto's maken niet veel kwam. Wat wel de aandacht trok was de bulk van Ben Nevis. Ik was al best wel vaak in FW geweest maar zo had ik de Ben Nevis nog niet gezien.

Dit was gevoelsmatig een heel mooi afscheid van de bergen van de Schotse Hooglanden.  



We hopen dat u genoten heeft van dit relaas over onze tocht door dit deel van de Scottish Highlands
Mocht u iets willen weten of een reactie willen geven op dit verslag dan kunt u dit doen via
Contact 

Met vriendelijke groeten,
                     
Eduard Camping - Travellers & René Timmermans - MoreTravelBooks
 


Holiday Sport



Checklist

Deze zal variëren naar gelang welk seizoen je onderweg bent.

Kampeeruitrusting:

* Rugzak :  65 - 85 liter - afhankelijk van hoeveel dagen je zelfverzorgend onderweg wilt zijn en de rugzak dient het gewicht op de heup te kunnen dragen.
* Tent : Geschikt voor 4 seizoenen. Veelal kom je dan uit op een geodetisch model dus een tent met meervoudig kruisende stokken.
* Slaapzak: Geschikt voor de tijd van het jaar en wat in staat is om te functioneren tijdens langdurige vochtige omstandigheden.
* Slaapmat : Moet een goed isolerend vermogen hebben

Keukengerei:

* Brander : Kan zowel een gas- als benzinebrander zijn
* Brandstof : zorg voor ruim voldoende hiervan
* Pan(nen) : Praktisch is dat je maaltijden kunt bereiden met één pan.
* Waterfles(sen)
* Bestek en zakmes

* Eten en drinken : zorg voor voldoende calorieën - 2800 tot 3500 Kcal, afhankelijk van het jaargetijde. Het water in de hoger gelegen delen van de Highlands hebben we zonder problemen zo gedronken. Zit je lager en er is vee in de buurt (of bij twijfel) dan dien je het water te koken of te filteren (deze pakken geen virussen mee !)

Schoeisel:

* Wandelschoenen : Bij voorkeur B of BC categorie wandelschoenen met GTX. 
TIP: Neem een paar extra inlegzolen mee. Deze wegen weinig en mochten de schoenen toch een keer nat zijn dan sta je de volgende ochtend in ieder geval op droge binnenzooltjes.
* Crocs: Of iets wat vergelijkbaar is. Deze zijn licht en praktisch voor gebruik in een Bothy maar met een extra strap om de hak voor fixatie ook goed te gebruiken om rivieren over te steken.
* Gamaschen : je kunt feitelijk niet zonder. Mijn persoonlijke voorkeur gaat uit naar Berghaus Yeti gaitors die de gehele schoen omsluiten. Deze zijn echter niet goedkoop.


Kleding:

* Buitenjas: Waterdicht, ademend (GTX, Event) en geschikt om een zware rugzak op  te dragen. Niet alle jassen kunnen daar tegen.
* Regenbroek : Waterdicht, ademend (GTX, Event of vergelijkbare materialen) Het kan voorkomen dat je de hele dag de broek aan hebt. Bij voorkeur 3-laags en met doorlopende ritsen. Je kunt dan je broek gemakkelijk(er) aantrekken en je kunt ventileren.
* Wandelbroek : sneldrogende materiaal
* Shirts : sneldrogend materiaal - ik heb zelf altijd één met lange mouw en één met korte mouw bij me.
* Onderbroek : sneldrogend materiaal - ik heb zelf 2 boxershorts en één lange onderbroek bij me. Deze laatste is te gebruiken als broek direct onder de regenbroek, als extra isolatie bij koude en/of als pyama broek.
* Tussenlaag : Fleece of 200 grams Merino wollen shirts Lange Mouw - (RAB, Icebreaker)
* Isolatiejas : Dons of Primaloft jacket - Bijzonder prettig 's avonds in een koude Bothy.
* Sokken : Gemengd of wollen wandelsokken - 2 of 3 paar.
* Muts
* Handschoenen : Één paar waterdichte en één paar fleece of vergelijkbare handschoenen.
* Nekgaitor : Buff oa.

Accessoires:

* Wandelstokken : voor balans en ook praktisch voor het oversteken van rivieren en natte gebieden
* Nooddeken
* Fluit : tbv Alpine noodsignaal
* Hoofdlamp en reserve batterijen
* Waterdichte hoezen : je kunt één waterdichte hoes van plusminus 80 liter in je rugzak doen (of 2 vuilniszakken in elkaar stoppen), dan is alles meteen waterdicht verpakt of je pakt je spullen in meerdere waterdicht hoesjes.
* Regenhoes voor rugzak : deze dient goed aan te sluiten. TIP : als de hoes ook om de onderkant van je rugzak gaat sla hier dan een slagring in, mocht er water achter je regenhoes waaien dan kan het weg. Tevens is het raadzaam om er voor te zorgen dat je de hoes op meerdere plekken aan de rugzijde van de rugzak kunt afspannen zodat wind er minder vat op kan krijgen.
* Waterdichte documententas
* 2 meter Duct tape : voor tijdelijke reparaties
* Topokaarten en wandelgids
* Kompas
* GPS
* Pen en Papier
* Mobiel : Note: in de Highlands is er vrijwel geen bereik !
* Toiletartikelen
* Toiletpapier
* Waxinelichtjes of kaarsen
* Fotocamera + waterdichte hoes of tas

Kijkend naar deze lijst dan hebben wij hiervan praktisch alles gebruikt.  


Bothy code

Willen wij allen ook nog in de toekomst gebruik kunnen maken van deze faciliteiten dan is het noodzakelijk om bepaalde regels te hanteren. We hebben hieronder de Bothy code geplaatst. 


The Bothies maintained by the MBA are available by courtesy of the owners. Please respect this privilege.

Please record your visit in the Bothy Log-Book.

Note that bothies are used entirely at your own risk

Respect Other Users

Please leave the bothy clean and tidy with dry kindling for the next visitors. Make other visitors welcome and be considerate to other users.

Respect the Bothy

Tell us about any accidental damage. Don’t leave graffiti or vandalise the bothy. Please take out allrubbish which you can’t burn. Avoid burying rubbish; this pollutes the environment. Please don’t leave perishable food as this attracts vermin. Guard against fire risk and ensure the fire is out before you leave. Make sure the doors and windows are properly closed when you leave.

Respect the Surroundings

If there is no toilet at the bothy please bury human waste out of sight. Use the spade provided, keep well away from the water supply and never use the vicinity of the bothy as a toilet.
Never cut live wood or damage estate property. Use fuel sparingly.

Respect Agreement with the Estate

Please observe any restrictions on use of the bothy, for example during stag stalking or at lambing time. Please remember bothies are available for short stays only. The owner’s permission must be obtained if you intend an extended stay.

Respect the Restriction On Numbers

Because of over crowding and lack of facilities, large groups (6 or more) should not use a bothy. Bothies are not available for commercial groups. 

Ervaringen van klanten

  • 09-12-2018 - Ik ben erg tevreden over het snelle en prettige contact...  lees meer
  • 06-12-2018 - Al jaren bestel ik bij René tot volle tevredenheid al...  lees meer
  • 05-12-2018 - Campergidsen besteld voor het zuiden van Italië. Duurde vrij lang...  lees meer
Plaats een bericht
© 2013 - 2018 Reisboekhandel MoreTravelBooks | sitemap | rss | webwinkel beginnen - powered by Mijnwebwinkel
Deze website maakt gebruik van cookies. Accepteren Meer informatie
Cookie statement De website van MoreTravelBooks gebruikt cookies om er voor te zorgen dat onze website naar behoren werkt. Dit door middel van functionele cookies. Zo gebruiken wij cookies voor: - het opslaan van voorkeuren, zoals de taal, locatie, het gewenste aantal te tonen zoekresultaten, etc. - het uitlezen van je browserinstellingen om onze website optimaal op je beeldscherm te kunnen weergeven - het onthouden van je winkelwagentje en/of verlanglijstje in de webshop - het opsporen van misbruik van onze website en diensten, door bijvoorbeeld een aantal opeenvolgende mislukte inlogpogingen te registreren - het gelijkmatig belasten van de website, waardoor de site bereikbaar blijft - het mogelijk maken om te reageren op onze website Cookies voor statistiek MoreTravelBooks gebruikt daarnaast cookies voor statistiek, op basis van Google Analytics (_umtz, _utma, _utmb, _utmc): - het bijhouden van het aantal bezoekers op onze webpagina’s - het bijhouden van de tijdsduur die elke bezoeker doorbrengt op onze webpagina’s - het bepalen van de volgorde waarin een bezoeker de verschillende pagina’s van onze website bezoekt - het beoordelen welke delen van onze site aanpassing behoeven - het optimaliseren van de website